Ban xã hội là gì? Cách nhận biết thế mạnh

Ban xã hội là gì? Đây là cách gọi quen thuộc cho định hướng học tập thiên về các môn tìm hiểu con người, lịch sử, văn hóa và đời sống xã hội. Từ thế mạnh này, học sinh có thể cân nhắc nhiều hướng nghề như luật, truyền thông, ngôn ngữ hay công tác xã hội. Hãy cùng Cao đẳng Bách Khoa tìm hiểu cách chọn môn để sở thích hôm nay trở thành nền tảng cho nghề nghiệp sau này.

Ban xã hội là gì trong chương trình phổ thông hiện nay?

Ban xã hội là cách gọi quen thuộc để chỉ định hướng học thiên về các môn xã hội và nhân văn như Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, Ngoại ngữ. Cách gọi này giúp học sinh dễ hình dung nhóm môn phù hợp với sở trường và định hướng nghề nghiệp của mình.

Tuy nhiên, trong chương trình THPT hiện nay, học sinh không còn được chia thành các “ban” cố định như trước. Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã được điều chỉnh, học sinh học các môn bắt buộc và lựa chọn thêm một số môn, chuyên đề theo định hướng cá nhân và cách tổ chức của từng trường.

Vì vậy, nếu trường có lớp “định hướng xã hội”, học sinh nên xem cụ thể lớp đó học những môn lựa chọn nào, có chuyên đề gì và phù hợp với những tổ hợp xét tuyển nào thay vì chỉ dựa vào tên gọi “ban xã hội”.

Ban xã hội gồm những môn nào?

Những môn thường gắn với định hướng xã hội gồm Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, Giáo dục kinh tế và pháp luật, cùng Ngoại ngữ. Tuy nhiên, trong chương trình THPT hiện nay, các môn này không cùng một nhóm cố định mà có môn bắt buộc và môn học sinh lựa chọn.

Bên cạnh đó, học sinh vẫn học Toán và các nội dung bắt buộc khác. Với nhóm môn lựa chọn, học sinh chọn 4 trong 9 môn gồm Địa lí, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Vật lí, Hóa học, Sinh học, Công nghệ, Tin học, Âm nhạc và Mĩ thuật. Việc từng trường tổ chức những môn nào còn phụ thuộc điều kiện thực tế, vì vậy học sinh nên kiểm tra kế hoạch giáo dục trước khi đăng ký.

Cũng cần lưu ý, môn học bắt buộc trong chương trình không đồng nghĩa với môn thi tốt nghiệp bắt buộc. Khi chọn định hướng xã hội, học sinh nên đối chiếu thêm quy chế thi và tổ hợp xét tuyển của ngành, trường dự định đăng ký để lựa chọn môn học phù hợp.

Học theo hướng xã hội có thể chọn tổ hợp xét tuyển nào?

Học sinh theo hướng xã hội có thể lựa chọn nhiều tổ hợp xét tuyển kết hợp Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, Toán hoặc Ngoại ngữ. Một số tổ hợp quen thuộc gồm:

Tuy nhiên, đây chỉ là những tổ hợp phổ biến để học sinh tham khảo. Mỗi ngành và cơ sở đào tạo có thể sử dụng tổ hợp xét tuyển khác nhau, đồng thời phương án tuyển sinh có thể thay đổi theo từng năm.

Vì vậy, học sinh nên chọn tổ hợp dựa trên cả thế mạnh môn học và ngành dự định theo đuổi. Chẳng hạn, người học tốt Tiếng Anh và quan tâm đến truyền thông có thể ưu tiên tìm hiểu các tổ hợp có Ngoại ngữ, thay vì mặc định chỉ tập trung vào C00.

Học ban xã hội có thể theo ngành gì và làm nghề gì?

Học theo hướng xã hội có thể mở ra nhiều lựa chọn ngành học như Luật, Báo chí, Truyền thông, Tâm lý học, Xã hội học, Sư phạm, Ngôn ngữ, Du lịch hoặc Marketing. Mỗi nhóm ngành lại dẫn đến những hướng nghề khác nhau, vì vậy học sinh nên chọn dựa trên thế mạnh môn học và mục tiêu nghề nghiệp.

Từ những ngành này, người học có thể phát triển theo nhiều nghề như luật, truyền thông, nghiên cứu xã hội, nhân sự, giảng dạy, biên phiên dịch, du lịch hoặc công tác cộng đồng. Tuy nhiên, một số nghề còn có yêu cầu nghiệp vụ hoặc điều kiện hành nghề riêng, nên bằng tốt nghiệp chưa phải lúc nào cũng đồng nghĩa với đủ điều kiện làm nghề ngay. 

Các hướng nghề dành cho người thích viết và sáng tạo

Nếu yêu thích đọc, viết và quan sát đời sống, học sinh có thể tìm hiểu báo chí, truyền thông, quan hệ công chúng hoặc nội dung marketing.

Công việc thực tế thường gồm tìm thông tin, phỏng vấn, viết bài, lên ý tưởng và chỉnh sửa sản phẩm theo mục tiêu. Người học cần rèn thêm kỹ năng kiểm chứng nguồn tin, sử dụng công cụ số và phối hợp nhóm.

Ví dụ, khi thực hiện bài giới thiệu một sự kiện của trường, học sinh có thể thử cả khâu lập câu hỏi, chụp ảnh và biên tập. Trải nghiệm nhỏ này giúp nhận ra mình thích viết nội dung hay tổ chức hoạt động hơn.

Các hướng nghề dành cho người quan tâm đến con người

Học sinh thích lắng nghe, tìm hiểu hành vi và các vấn đề cộng đồng có thể cân nhắc tâm lý học, xã hội học hoặc công tác xã hội.

Ba ngành có những điểm gần nhau nhưng mục tiêu đào tạo khác nhau. Người muốn hình dung rõ hướng nghiên cứu, nhân sự hoặc dự án cộng đồng có thể đọc thêm bài ngành Xã hội học ra trường làm gì.

Nếu quan tâm đến việc hỗ trợ cá nhân, gia đình và nhóm yếu thế, người học có thể tìm hiểu ngành Công tác xã hội tại Cao đẳng Bách Khoa. Tìm hiểu nội dung học và công việc đầu ra sẽ giúp việc chọn ngành cụ thể hơn.

Học ban xã hội có khó xin việc không?

Học ban xã hội dễ hay khó xin việc phụ thuộc chủ yếu vào ngành học sau THPT, kỹ năng thực tế, kinh nghiệm và mức độ phù hợp với yêu cầu tuyển dụng.

Các ngành thuộc nhóm xã hội có thể dẫn đến nhiều môi trường làm việc như doanh nghiệp, trường học, cơ quan truyền thông, đơn vị dịch vụ hoặc tổ chức cộng đồng. Tuy nhiên, phạm vi nghề nghiệp rộng không có nghĩa mọi ngành đều thiếu nhân lực hay người học chắc chắn tìm được việc ngay sau tốt nghiệp.

Để đánh giá một hướng đi, học sinh nên xem trước mô tả tuyển dụng của những vị trí mình quan tâm, từ đó nhận biết công việc hằng ngày, yêu cầu chuyên môn, ngoại ngữ, công nghệ và kinh nghiệm cần có.

Chẳng hạn, người muốn làm truyền thông nên sớm tích lũy bài viết, video hoặc dự án thực tế; người hướng đến nghiên cứu xã hội cần rèn kỹ năng khảo sát, xử lý dữ liệu và viết báo cáo. Chính những năng lực cụ thể này mới tạo lợi thế khi bước vào thị trường lao động.

Ưu điểm và những khó khăn khi học theo hướng xã hội

Hướng xã hội tạo điều kiện phát triển khả năng ngôn ngữ và hiểu biết về con người. Đồng thời, học sinh cần chấp nhận việc đọc nhiều, phân tích kỹ và thường xuyên cập nhật kiến thức.

So với hướng tự nhiên thường chú trọng nhiều đến mô hình, tính toán và thực nghiệm, hướng xã hội thường dành nhiều thời gian cho văn bản, bối cảnh và hành vi con người. Tuy nhiên, cả hai đều cần tư duy logic, khả năng phân tích và tinh thần kiểm chứng.

Bởi vậy, không nên chọn ban xã hội chỉ vì nghĩ rằng “ít phải tư duy” hoặc “không cần học số liệu”. Địa lí có biểu đồ, xã hội học có thống kê, còn marketing có phân tích hiệu quả hoạt động.

Làm sao biết mình phù hợp với ban xã hội?

Bạn có thể phù hợp với ban xã hội nếu hứng thú với việc đọc, viết, tìm hiểu con người, sự kiện và các vấn đề trong đời sống, đồng thời có kết quả khá ổn định ở những môn liên quan. Tuy nhiên, sở thích chỉ là một phần; điều quan trọng là xem bản thân có thực sự hứng thú khi học và làm các nhiệm vụ cụ thể hay không.

Người ít nói vẫn có thể phù hợp với những hướng như nghiên cứu, biên tập hoặc công việc cần quan sát sâu. Để kiểm tra mức độ phù hợp, học sinh có thể thử viết bài, tham gia câu lạc bộ, hỗ trợ sự kiện hoặc thực hiện một khảo sát nhỏ rồi tự đánh giá mình hứng thú và làm tốt phần việc nào.

Cách chọn môn từ lớp 10 để chủ động hướng nghề

Học sinh lớp 10 nên chọn môn dựa trên ba yếu tố: năng lực bản thân, ngành nghề quan tâm và phương án môn học thực tế của nhà trường. Có thể bắt đầu theo bốn bước:

1. Xác định thế mạnh: Nhìn vào kết quả học tập qua nhiều học kỳ, mức độ hứng thú và nhận xét của giáo viên.
2. Tìm hiểu ngành nghề: Chọn một vài ngành quan tâm, xem chương trình đào tạo, hướng việc làm và phương thức xét tuyển.
3. Đối chiếu với môn trường tổ chức: Kiểm tra các môn lựa chọn và chuyên đề học tập mà nhà trường triển khai.
4. Trao đổi trước khi quyết định: Tham khảo ý kiến giáo viên, phụ huynh và tư vấn hướng nghiệp thay vì chọn môn chỉ vì bạn bè.

Trong quá trình học, học sinh cũng nên cập nhật phương án tuyển sinh của các trường mình quan tâm vì tổ hợp xét tuyển có thể thay đổi theo từng năm. Đồng thời, việc duy trì nền tảng Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ và kỹ năng số sẽ giúp người học linh hoạt hơn nếu định hướng nghề nghiệp thay đổi.

Hiểu ban xã hội là gì giúp học sinh lựa chọn môn học dựa trên thế mạnh và mục tiêu nghề nghiệp, thay vì chỉ nhìn vào tên ban hay những định kiến sẵn có. Hy vọng bài viết đã giúp bạn có thêm cơ sở để định hướng. Bạn có thể tiếp tục theo dõi các bài viết trên website Cao đẳng Bách Khoa để tìm hiểu thêm về tổ hợp xét tuyển, ngành học, nghề nghiệp và những kỹ năng cần chuẩn bị từ sớm.